SZPARAGI WŁAŚCIWOŚCI ZDROWOTNE I ZASTOSOWANIE

Szparagi, podobnie jak por czy cebula, należą do rodziny roślin liliowatych, pochodzą one z Afryki, Azji i Europy, a obecnie są uprawiane we wszystkich częściach świata. Dojrzałe szparagi osiągają do 20 cm długości i 1 cm średnicy. Jeden z gatunków szparagów odegrał szczególną rolę w rozwoju medycyny ajurwedyjskiej w Indiach już ponad 5000 lat temu. Nazwa warzywa wywodzi się od greckiego słowa „asparagus” – co znaczy „młody pęd”. Jak wiadomo sezon na szparagi właśnie trwa w najlepsze, więc warto go wykorzystać w pełni, a przy okazji dowiedzieć się jakie cenne właściwości posiada te warzywo.

SZPARAGI SĄ ŹRÓDŁEM WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH TAKICH JAK

  • kwas foliowy
  • witamina C
  • witamina A
  • witamina K
  • witamina E
  • potas
  • magnez
  • wapń
  • fosfor
  • sód

SZPARAGI SĄ BOGATE W CENNE ZWIĄZKI TAKIE JAK

  • asparagina -wspomaga pracę nerek i odpowiada za prawidłowy poziom nawodnienia organizmu.
  • glutation – wzmacnia układ odpornościowy, wspomaga wątrobę w procesie oczyszczaniu organizmu z toksyn, zapobiega rozwojowi komórek nowotworowych oraz choroby Alzheimera.
  • inulina – prebiotyk odżywiający pożyteczne bakterie jelitowe, zapewnia prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.

WŁAŚCIWOŚCI

  • wspomagają wzrok – szparagi są źródłem beta-karotenu, który nie tylko wspomaga pracę oczu, jest przekształcany w witaminę A, która jest składnikiem barwnika wzrokowego występującego w siatkówce oka, który pozwala widzieć w półmroku. Beta-karoten zmniejsza również ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej, która jest główną przyczyną utraty wzroku w starszym wieku. Badania naukowe wykazały także, iż może on hamować rozwój zespołu suchego oka oraz zapobiegać uszkodzeniu soczewki i powstawaniu zaćmy.

  • pomocne przy infekcjach dróg moczowych – szparagi mają również właściwości moczopędne, przez co są polecane dla osób walczących z częstymi infekcjami dróg moczowych, ze względu na zawartość asparaginy, która wspomaga pracę nerek i odpowiada za prawidłowy poziom nawodnienia organizmu. W dietach oczyszczających zalecane jest picie wody pozostałej po ugotowaniu szparagów.
  • obniżają ciśnienie krwi oraz poziom złego cholesterolu – warzywa te są także źródłem roślinnych steroli, a ich rola związana jest z ich zdolnością  do obniżania poziomu cholesterolu we krwi. Zawarta w szparagach witamina B6 reguluje dodatkowo ciśnienie krwi, wspomagając organizm w walce z nadciśnieniem.
  • działają przeciwstarzeniowo oraz przeciwzapalnie – szparagi neutralizują niszczące komórki wolnych rodników, samo jedzenie szparagów pomaga spowolnić proces starzenia i zmniejszyć stany zapalne organizmu.
  • mają właściwości przeciwnowotworowe – a wszystko za sprawą glutationu, który jest związkiem o silnych właściwościach detoksykujących, który pomaga rozkładać czynniki rakotwórcze i inne szkodliwe związki, takie jak wolne rodniki. Jedzenie szparagów może pomóc chronić się przed niektórymi postaciami raka, takimi jak rak kości, piersi, jelita grubego, krtani i płuc.

  • idealna pożywka podczas ciąży – a to ze względu na to, iż zawarty w szparagach kwas foliowy jest niezbędnym składnikiem wspierającym rozwój układu nerwowego płodu. Tylko 150 gram szparagów zapewnia łączną zalecaną dzienną dawkę kwasu foliowego dla większości dorosłych (200 mcg). Podczas ciąży kobietom zaleca się dawkę 400 mcg kwasu foliowego dziennie.

CENNE UWAGI

  • po spożyciu szparagów, mocz człowieka może mieć nieprzyjemny zapach, a to wszystko ze względu na rozkład asparaginy i S-metylmetioniny w moczu, z których powstaje mieszania sześciu pochodnych alkilowych, które zawierają siarkę, tj: metanotiol, dimetylosulfid, dimetylodisulfid, dimetylosulfotlenek, dimetylosulfon i bis-(metyltio)metan i wszystkie z nich mają charakterystyczne oraz odrażające zapachy.
  • szparagi zawierają dużo puryn, które mogą powodować gromadzenie się kwasu moczowego w organizmie, przez co nie są one polecane osobom cierpiącym na dnę moczanową i kamienie nerkowe, zaś u osób z nieregularną perystaltyką jelit szparagi mogą powodować wzdęcia.

JAK WYBRAĆ SZPARAGI I JAK JE PRZECHOWYWAĆ

Przy zakupie szparagów należy zwrócić uwagę na to, aby główki szparagów były ściśle zamknięte, zaś ich końcówki wilgotne- przy świeżych po ściśnięciu końcówki powinien wypłynąć sok. Same szparagi powinny być jędrne i sprężyste. Również pocierając szparagi o siebie, powinny one charakterystycznie skrzypieć. Białe szparagi powinny być średniej grubości, nie powinny być za cienkie ani za grube. Przy zielonych szparagach grubość nie jest ważna. Świeże szparagi,najlepiej owinięte w wilgotną ściereczkę, należy przechowywać maksymalnie do 3 dni w lodówce.

JAK PRZYGOTOWAĆ SZPARAGI

Przygotowanie szparagów należy zacząć od umycia i osuszenia. Zielone szparagi nie wymagają obierania, tak więc wystarczy tylko obciąć zdrewniałe końcówki,  około 1 – 1,5 cm od dołu. Innym sposobem jest wygięcie szparaga, przez co zdrewniała końcówka sama powinna się odłamać. Białe szparagi możemy obierać obieraczką do szparagów, zwykłą obieraczką do warzyw lub małym ostrym nożykiem bez ząbków. Należy je obierać od góry do dołu, zaczynając pod główką, przy czym należy robić to bardzo dokładnie, aby nie pozostały żadne włókna. Następnie należy obciąć twarde, zdrewniałe końcówki, około 1 – 1,5 cm od dołu. Szparagi gotujemy w wysokim, wąskim garnku, na stojąco tak, aby główki wystawały powyżej gotującej się wody, oczywiście w osolonej wodzie, z dodatkiem szczypty cukru. Zielone szparagi należy gotować około 3 – 5 minut (al dente) a białe około 10 minut (al dente). Ugotowane szparagi powinny być miękkie, ale nie mogą się rozpadać.

RODZAJE SZPARAGÓW

  • zielone – są najcenniejsze ze wszystkich odmian,  ze względu na aromat oraz ostry i wyrazisty smak. Wypustki tego rodzaju szparagów wyrastają nad powierzchnię ziemi, a pod wpływem słońca zmieniają się na kolor zielony. Zielone szparagi są miękkie i nie trzeba ich obierać przed gotowaniem. Szparagi zielone są uprawiane na większości amerykańskich upraw, a także we Francji.
  • białe – rosną pod ziemią, przez co nie dociera do nich światło słoneczne, w związku z tym nie wytwarzają one żadnego barwnika. Charakteryzują się delikatnym i łagodnym smakiem, są twardsze od zielonych, przez co  przed gotowaniem należy je obrać, co skutkuje utratą cennych wartości odżywczych. W Polsce białe szparagi są uprawiane w Wielkopolsce.
  • fioletowe – rosną tylko kilka centymetrów nad ziemią i posiadają grubą łodygę o barwie purpurowo-fioletowej, a różnią się od zielonych i białych tym, że zawierają więcej cukrów i mniejszą ilość błonnika. Ten rodzaj szparagów jest trudny w uprawie, ponieważ może on rosnąć jedynie przez krótką chwilę i należy go zebrać, zanim pod wpływem słońca szparagi zabarwią się na kolor zielony. W związku z tym spotyka się je głównie w Anglii i we Włoszech.

WARTOŚĆ ODŻYWCZA SZPARAGÓW W 100 GRAMACH PRODUKTU

  • wartość energetyczna 22 kcal/ 100 gram
  • białko 2,4 g/ 100 gram
  • tłuszcz 0,22 g/ 100 gram
  • węglowodany 4,11 g/ 100 gram
  • błonnik 2g/ 100 gram
  • witamina C 7,7 mg/ 100 gram
  • tiamina 0,162 mg/ 100 gram
  • ryboflawina 0,139 mg/ 100 gram
  • niacyna 0,084 mg/ 100 gram
  • witamina B6 0,079 mg / 100 gram
  • kwas foliowy 149 µg / 100 gram
  • witamina A 1006 IU / 100 gram
  • witamina E 1,5 mg/ 100 gram
  • witamina K 50,6 µg / 100 gram
  • wapń 23 mg/ 100 gram
  • żelazo 0,91 mg/ 100 gram
  • magnez 14 mg/ 100 gram
  • fosfor 54 mg/ 100 gram
  • potas 224 mg/ 100 gram
  • sód 14 mg/ 100 gram
  • cynk 0,60 mg/ 100 gram

Źródło:dietetycy.org.pl, odzywianie.info.pl, medme.pl, beszamel.se.pl.

Posted by Ola

Udostępnij!

1 Komentarz

  1. Magda
    Lipiec 28, 2018

    Bardzo lubię szparagi, a tu jeszcze tyle dobrych rzeczy mają 🙂

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przewiń do góry
Translate »