RODZAJE ZATRUĆ BAKTERYJNYCH I ICH PRZYCZYNY

Zatrucie pokarmowe, to zjawisko, które dotknęło nie jednego z nas, jest dość uciążliwe, ale bywa także i bardzo groźne. Zatrucie pokarmowe w znaczeniu ogólnym oznacza ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy, często spotykanym zatruciem jest zatrucie bakteryjne, za które są odpowiedzialne różne bakterie. Skutki zatrucia pokarmowego dają o sobie znać po spożyciu skażonej żywności bakteriami, które mogą się utrzymywać do kilku dni. Zazwyczaj bakterie, które docierają do naszego żołądka są zwalczane przez kwas solny, który wchodzi w skład soku żołądkowego, lecz nie zawsze to się udaje, proces ten jest zaburzony u osób przyjmujących leki na redukcję kwasu solnego a czasem bakterii jest tak dużo, że kwas solny nie daje sobie z nim rady, przez co dochodzi do zatrucia. Bakterie bardzo lubią ciepło oraz słońce, zatem dosyć często namnażają się w źle przechowywanej żywności.

ABY NASTĄPIŁO ZATRUCIE POKARMOWE MUSZĄ BYĆ SPEŁNIONE 3 WARUNKI

  • źródło zakażenia (człowiek, zwierzę)
  • drogi szerzenia się zakażenia (woda, skażona żywność)
  • osoby, które podlegają zakażeniu (potencjalni chorzy)

RODZAJE ZATRUĆ BAKTERYJNYCH

  • Salmonelloza – jest najczęściej występującą wśród wszystkich zatruć bakteryjnych, wywołują ją pałeczki Salmonella, która jest bardzo liczną grupą, z których wyróżnia się około 2000 różnych typów pałeczek. Najbardziej znane to Salmonella Enteritidis oraz Salomnella Typhimurium, które są częstą przyczyną zatruć zbiorowych w Polsce. Pałeczki powodujące zatrucie giną w temperaturze powyżej 60 stopni C, choć coraz częściej pojawiają się szczepy odporne na działanie tej temperatury, przez co zaleca się by żywność, która może być potencjalnie skażona tą bakterią, została potraktowana temperaturą nie niższą niż 75 stopni C. Pałeczki te dobrze znoszą zimno. U osoby zdrowej zakażenie niewielką ilością pałeczek nie spowoduje żadnych objawów, lecz już większa ilość np. spożycie zakażonej żywności, która długo była przechowywana w warunkach sprzyjających ich namnażaniu, może wywołać silne zatrucie. Ale głównie tego zatrucia można nabawić się nie przestrzegając podstawowych zasad higieny, gdyż jest to tzw. choroba ”brudnych rąk”. Najczęstszym źródłem zatruć salmonellą są produkty spożywcze oraz potrawy zawierające surowe jaja np. sernik na zimno, krem, tatar, domowy majonez, a także żywność pochodzenia zwierzęcego czyli wszelkie surowe, niedogotowane mięso poddane obróbce w zbyt niskiej temperaturze. Gdy się zatrujesz zwykle wystarcza kilkudniowa dieta oraz zażycie węgla leczniczego (10-12 tabletek rozpuszczonych w 1/2 szklanki przegotowanej ciepłej wody, a następnie aż do ustąpienia objawów 6 rozpuszczonych tabletek co 4 godziny). Zatrucie to jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci, osób starszych, a także osób z obniżoną odpornością.
  • Kampylobakterioza – jest spowodowana przez Campylobacter, która powoduje zaburzenia funkcjonowania układu pokarmowego, zaliczając do tego głównie zapalenie jelit. Istnieje kilkanaście gatunków tej bakterii, lecz najbardziej izoluje się osoby ze szczepem Campylobacter jejuni. Głównym nośnikiem bakterii jest przewód pokarmowy zwierząt rzeźnych oraz domowych, lecz w ostatnich czasach zwraca się uwagę dodatkowo na ptactwo domowe oraz wolno żyjące. Do zakażenia tą bakteria dochodzi m.in. po spożyciu niedogotowanego mięsa w tym szczególnie drobiu, surowego mleka, nieprzegotowanej wody lub zakażenia od chorego człowieka.
  • Gronkowce – są szeroko rozpowszechnione w środowisku, a jej toksyny, które może wytworzyć niestety wykazują się dużą termoopornością. Aktualnie wyróżnia się 40 różnych szczepów, mogą być one obecne w przedsionku nosowym, na błonach śluzowych górnych dróg oddechowych, na włosach i skórze zdrowych osób. Bakteria zagrożeniem staje się, gdy dostanie się do żywności, w której może rozwinąć się i wytworzyć silnie trującą enterotoksynę. Dla człowieka najniebezpieczniejszymi szczepami gronkowców są Staphylococcus albus oraz Staphylococcus aureus. Do samego zatrucia zaś potrzebna jest tylko jedna milionowa część grama enterotoksyny, a długotrwała obróbka termiczna nie jest w stanie jej zniszczyć, przez co żywność skażona gronkowcami nie nadaje się do spożycia. Gdy się zatrujesz zwykle wystarczy zażycie środków przeciwbólowych, rozkurczowych i przeciwbiegunkowych (np. węgiel leczniczy). Warto przestrzegać diety i sporo pić (nic słodkiego).

  • Jad kiełbasiany – jest bardzo niebezpiecznym rodzajem zatrucia bakteryjnego. Choroba rozwija się po spożyciu pokarmów zawierających bardzo silną toksynę wytwarzaną przez bakterie beztlenowe Costridium botulimum. W środowisku naturalnym bakteria ta znajduje się w ziemi lub na dnie zbiorników wodnych, a źródłem jej zatrucia są zanieczyszczone glebą lub niewłaściwie przechowywane produkty żywnościowe takie jak domowe przetwory oraz konserwy mięsne, rybne a także warzywne oraz mięso wędzone i peklowane. Żywność skażona bakterią ma charakterystyczny zapach zjełczałego tłuszczu lub wytwarza się w niej duża ilość gazu, lecz zjawisko to może być czasem słabo zauważalne, dlatego też przy spożywaniu tych produktów trzeba zachować szczególną ostrożność.  Same objawy zatrucia jadem kiełbasianym są bardzo niebezpieczne dla życia ludzkiego. Oprócz typowych dolegliwości żołądkowych, pojawiają się także zaburzenia widzenia, opadanie powiek, trudności w przełykaniu, wymowie, ślinotok lub suchość w ustach, a czasem także zatrzymanie moczu. Takie zatrucie może zakończyć się śmiercią, na skutek uduszenia lub zatrzymania akcji serca. Gdy się zatrujesz jak najszybciej zgłoś się do lekarza, by podał antybotulinową surowicę. Jeśli pomoc nie nadejdzie na czas, może nastąpić zgon.
  • Czerwonka bakteryjna – jest chorobą zakaźną oraz podobnie jak salmonelloza jest nazywana chorobą ”brudnych rą”. Zatrucie to pojawia się zwykle po spożyciu żywności lub wody skażonej pałeczkami Shigella lub przez bezpośredni kontakt z chorym. Charakterystyczne objawy tego zatrucia to gorączka, kolkowa bóle brzucha i biegunka z domieszką krwi, a czasem ropy. Choroba ta rozprzestrzeniona jest na całym świecie, ale największą zachorowalność na nią obserwuje się w krajach gorących oraz tam gdzie są trudności z przestrzeganiem podstawowych wymogów sanitarno-higienicznych.
  • Jersinioza – jest to zakażenie wywołane przez bakterie rodzaju Yersinia, które często powodują zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, których skutkiem są biegunka oraz stan zapalny żołądka oraz jelita cienkiego i grubego. Bakterie te coraz częściej wykrywa się w żywności pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego, znajdują się także w wodzie oraz w glebie. Bakterie te są odporne na wiele czynników fizycznych oraz wykazują duże możliwości adaptacyjne do środowiska. Głównym źródłem zakażenia bakterią są gryzonie oraz żywność tj. mięso, mleko oraz warzywa, woda lub gleba zanieczyszczona odchodami zainfekowanych gryzoni. Do zakażenia bakterią dochodzi drogą pokarmową lub przez kontakt z zakażonym materiałem zwierzęcym lub roślinnym.
  • Escherichia coli – bakteria ta stanowi fizjologiczną mikroflorę przewodu pokarmowego ludzi, a także zwierząt , przez co większość szczepów tej bakterii nie jest niebezpieczna dla człowieka, nieliczne z tych szczepów wykazują działanie chorobotwórcze, a należy do nich głównie serotyp Escherichia coli O157;H7, a źródłem zakażeń tym szczepem są produkty pochodzenia zwierzęcego tj. mięso, mleko i jego pochodne, a także woda. Również soki i inne produkty produkowane w niewłaściwych warunkach sanitarno-higienicznych mogą być przyczyną zatrucia. Bakterie tego szczepu wykazują dużą oporność na niską i wysoką temperaturę oraz niskie pH. Do zakażenia może dojść również poprzez bezpośredni kontakt z chorym człowiekiem.

  • Listerioza – jest powodowana przez bardzo niebezpieczną bakterię zwaną listeria monocytogenes. Na powstanie zatrucia pokarmowego może wpłynąć wiele czynników: niedokładne mycie surowców, niewłaściwa obróbka cieplna, brudne ręce osób sporządzających posiłki, długie przechowywanie żywności łatwo psującej się w niewłaściwych warunkach, niewłaściwe rozmrażanie żywności, zainfekowane osoby mające kontakt z żywnością, wykorzystanie produktów przeterminowanych. Do jej głównych objawów należą wysoka gorączka, wymioty, biegunka, drgawki, bóle stawów oraz mięśni, a nawet czasowa utrata przytomności.

JAK ZAPOBIEGAĆ ZATRUCIOM POKARMOWYM

  • nie jedz lodów z podejrzanych źródeł
  • nie jedz surowego, niedogotowanego mięsa oraz ryb
  • myj często lodówkę
  • myj ręce przed jedzeniem oraz po każdym skorzystaniu z toalety
  • nie pij nieprzegotowanej wody
  • zabezpieczaj żywność przed muchami
  • wąchaj potrawy przed zjedzeniem – szczególnie te, które są narażone na skażeniem jadem kiełbasianym
  • nie kupuj mięsa niewiadomego pochodzenia
  • skorupki jaj przed włożeniem do lodówki zawsze parz wrzątkiem przez około 10 sekund
  • surowe mięso, ryby oraz jaja przechowuj w lodówce z dala od produktów gotowych do spożycia
  • myj dokładnie warzywa i owoce przed ich uprzednim spożyciem na surowo

JEŚLI CIERPISZ NA REFLUKS LUB ZGAGĘ UNIKAJ STOSOWANIA LEKÓW REDUKUJĄCYH KWAS ŻOŁĄDKOWY

Jeśli cierpisz na nadkwasotę, refluks lub zgagę ustabilizuj wydzielanie enzymów trawiennych zdrową dietą stosując np. dietę dr Dąbrowskiej, uzupełnij witaminy i minerały niezbędne do utrzymania prawidłowej równowagi kwasowo- zasadowej. Odpowiednia dieta eliminująca spożywanie pokarmów kwasotwórczych (kawa, cukier, czekolada, orzechy ziemne, nabiał, mięso) pozwoli na ustabilizowanie pracy dolnego zwieracza przełyku, który będzie odpowiednio się kurczył, co będzie zapobiegało wylewaniu się treści żołądkowej i cofaniu się treści żołądkowej. Przyjmowanie leków zobojętniających kwas żołądkowy pozbawia organizm ochrony przed wtargnięciem mikrobów przez co zwiększamy ryzyko zakażenia bakteryjnego i najprawdopodobniej zamieszka u nas na dłużej również bakteria Helicobacter pylori, która w środowisku zasadowym bardzo dobrze się czuje. W przypadku, gdy pojawia się w żołądku uczucie przelewania i nadmiaru kwasów żołądkowych wystarczy przyjmowanie witaminy B12 (w postaci metylokobalaminy) i kwasu foliowego, jednak czasem problem niedoborów mikroskładników jest większy i niezbędna jest suplementacja magnezu, cynku, selenu i witaminy C, które to mikroskładniku są kluczowe w prawidłowym trawieniu pokarmów.

Źródło: Hanna Kunachowicz, Irena Nadolna, Beata Przygoda, Beata Sińśka, Halina Turlejska ”Zasady żywienia, planowanie i ocena”.

Posted by Ola

Udostępnij!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przewiń do góry
Translate »