SUBSTANCJE DODATKOWE DODAWANE DO ŻYWNOŚCI OGÓLNE INFORMACJE PRZYKŁADOWE SUBSTANCJE

Substancje dodatkowe są dodawane do żywności celowo ze względów technologicznych w trakcie produkcji, pakowania lub przechowywania, przez co stają się jednymi ze składników produktu (Zazwyczaj w oznaczeniu poprzez literę E). Substancje te według Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego muszą być bezpieczne dla zdrowia człowieka, producenci mogą stosować je wyłącznie w celu osiągnięcia zamierzonego celu, lecz nie mogą używać ich do ukrycia wad żywności powstałych z nieodpowiednich surowców.

JAKĄ ROLĘ PEŁNIĄ SUBSTANCJE DODATKOWE W ŻYWNOŚCI

  • Zachowują wartość odżywczą produktu
  • Polepszają cechy smakowe oraz wygląd potrawy
  • Wydłużają okres przydatności do spożycia
  • Umożliwiają produkcję żywności o obniżonej zawartości energetycznej

GDZIE NIE MOŻNA DODAWAĆ DODATKOWYCH SUBSTANCJI

  • Do mięsa mielonego
  • Do warzyw krojonych oraz mrożonych
  • Do surowych owoców oraz warzyw
  • Do jaj
  • Do świeżego mleka

RODZAJE SUBSTANCJI DODATKOWYCH

  • Substancje słodzące – nadają żywności smak słodki, stosowane w słodzikach:

E420 sorbitol jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez redukcję glukozy, uzyskiwanej głównie z syropu kukurydzianego. Jest niekorzystny dla zdrowia człowieka, powinny go unikać kobiety ciężarne, karmiące piersią, dzieci oraz osoby cierpiące na fenyloketonurię. Zbyt duże spożycie może wywołać bolesne skurcze jelit, wzdęcia i biegunkę. Może nasilać objawy zespołu jelita drażliwego.

E967 ksylitol wykorzystywany w produktach spożywczych, w małych dawkach uznawany jest za nieszkodliwy. ADI 0-15 mg/kg masy ciała. Nie zaleca się podawania dzieciom. W dużych ilościach może wywoływać biegunki, wzdęcia. Można go znaleźć w produktach dla diabetyków np. słodycze, ciastka, napoje niskokaloryczne, dżemy, gumy do żucia.

E951 aspartam jest zalecana ostrożność przy stosowaniu produktów z tą substancją. Zawiera fenyloalaninę, jest więc niedozwolona dla osób cierpiących na fenyloketonurię, podrażnia przewód pokarmowy. Może byś stosowany tylko do produktów, które nie są podczas procesu wytwarzania podgrzewane do temperatury wyższej niż 100 stopni Celsjusza, w wysokich temperaturach bowiem powstają niekorzystne dla zdrowia substancje. Aspartam polepsza intensywność smaku przetworów owocowych, można go znaleźć w słodzikach, produktach dla diabetyków, w napojach typu cola light i 0%.

E955 sukraloza jest zalecana ostrożność przy stosowaniu produktów z tą substancją, choć uznawana  jest za substancję bezpieczną, jednakże istnieją doniesienia o wywoływaniu przez nią nowotworów u zwierząt laboratoryjnych. Można ją znaleźć w niskokalorycznych deserach, napojach bezalkoholowych i niskoalkoholowych oraz także w dżemach, galaretkach, gumach do żucia i czekoladzie do smarowania pieczywa.

  • Barwniki, które nadają lub przywracają barwę:

E100 kurkumina to barwnik naturalny, który pozwala uzyskać kolor jasny pomarańczowo-czerwony uważany jest za nieszkodliwy jednak spożywany w większych ilościach może powodować podrażnienia skóry. Kurkuminę otrzymuje się z kłączy ostryżu długiego poprzez ekstrakcję rozpuszczalnikami. Jest składnikiem wielu przypraw np. curry, można znaleźć ją w musztardach, panierkach, serach topionych, jogurtach, margarynach, dżemach, napojach oraz w napojach winopodobnych, galaretkach owocowych, wyrobach owocowych, stosuje się ją również barwienia ryżu, wyrobów mięsnych, pasztetów.

E102 tartrazyna należy również do barwników czerwonych rozpuszcza się w wodzie jako sól sodowa, po rozpuszczeniu daje kolor niebiesko-czerwony dodawany jest do lodów, napojów, wyrobów piekarniczych. Jest zakazany w niektórych krajach. Nasila duszności u chorych na astmę.

E163 antocyjany jest to barwnik naturalny, otrzymywany z czarnej marchwi, czerwonej kapusty, winogron oraz czarnej porzeczki. Uważa się, że mają dobroczynne działanie na zdrowie człowieka. Wykazują właściwości antyoksydacyjne a także potencjalnie przeciwcukrzycowe oraz przeciwnowotworowe.

E160a ii beta karoten jest to barwnik organiczny syntetyczny lub naturalny otrzymywany z oleju palmowego, marchwi, alg. W małych dawkach uważane za nieszkodliwe. Przy przedawkowaniu skóra nabiera żółtawego zabarwienia.

  • Substancje konserwujące – przedłużają okres przydatności produktów do spożycia poprzez ochronę przed zepsuciem oraz przed wzrostem mikroorganizmów patogennych:

E210 kwas benzoesowy jest to związek syntetyczny, otrzymywany z toluenu. Może być przyczyną pokrzywek, nadpobudliwości, astmy. Może też wywołać również problemy ze wzrokiem. Unikać go powinny osoby uczulone na aspirynę.

E250 benzoesan sodu jest to związek syntetyczny, ale występuje także naturalnie w jagodach, żurawinie oraz grzybach. Duże dawki benzoesanu sodu działają drażniąco na śluzówkę żołądka.

E251 azotan (V) sodu jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez reakcję węglanu sodu z kwasem azotowym. Może wywołać mdłości, wymioty, zawroty i bóle głowy oraz nadciśnienie. Niedozwolony dla dzieci poniżej 6 miesięcy. Można go spotkać w produktach mięsnych peklowanych, wędzonych i marynowanych,  w serach twardych, półtwardych, półmiękkich, w marynowanych śledziach i szprotach.

  • Przeciwutleniacze – przedłużają okres przydatności do spożycia poprzez ochronę przed zepsuciem na skutek utleniania np. zmiany barwy:

E300 kwas askorbinowy jest organicznym związkiem chemicznym z grupy nienasyconych alkoholi polihydroksylowych oraz przeciwutleniaczem stosowany do żywności. Niezbędnym do funkcjonowania ludzi i niektórych zwierząt.

E307 alfa-tokoferol jest to związek syntetyczny, Uznawane za nieszkodliwe w zastosowaniach spożywczych. Tylko w przypadku nadmiernego spożycia preparatów zawierających witaminę E istnieje niebezpieczeństwo przedawkowania, co może wywołać osłabienie, nudności i wymioty oraz wzdęcia. Objawy te są jednak związane z jej spożyciem jako syntetycznej witaminy a nie jako dodatku do żywności jako tokoferole.

E320 butylohydroksyanizol jest to związek syntetyczny niebezpieczny dla zdrowia człowieka. W dużych dawkach powoduje zaburzenia pracy wątroby, nerek, żołądka, tarczycy. Podejrzewany jest o możliwość wywoływania alergii. W połączeniu z dużymi ilościami witaminy C może wytwarzać wolne rodniki, które mogą uszkodzić składniki komórek, w tym DNA.

  • Nośniki – stosowane do rozpuszczania, rozcieńczania lub innej fizycznej modyfikacji dodatku do żywności:

E422 glicerol jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez hydrolizę tłuszczów roślinnych i zwierzęcych. Generalnie bezpieczny, chociaż może obniżać koncentrację i negatywnie wpływać na jasność umysłu. Długotrwale spożywany w nadmiarze może doprowadzić do zaburzeń płodności i pracy serca. Glicerol dodawany jest do wyrobów czekoladowych, kakaowych, pianek, gum do żucia.

E414 guma arabska jest to substancja naturalna, zestalona wydzielina drzew Acacia senegal, która jest rozpuszczana w wodzie dla oczyszczenia a następnie suszona i mielona. Może wywołać duszności i astmę, katar, wysypkę lub pokrzywkę. Objawy te powoduje głównie bezpośredni kontakt z substancją, a nie jej spożycie.

  • Kwasy – zwiększają kwasowość środka spożywczego lub nadają kwaśny smak:

E296 kwas jabłkowy jest produktem ubocznym metabolizmu węglowodanów, występuje w formie naturalnej jak i syntetycznej. Nie powinien być spożywany przez niemowlęta.

E330 kwas cytrynowy jest uważany za substancję nieszkodliwą a tylko w bardzo dużych dawkach, które nie są stosowane w żywności, może powodować zaburzenia w przyswajaniu wapnia, nasilać objawy opryszczki. Jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez fermentację dwucukru. Nie powinien być spożywany przez osoby wrażliwe na glutaminian sodu.

  • Regulatory kwasowości – zmieniają lub kontrolują kwasowość lub zasadowość środka spożywczego:

E300 kwas askorbinowy jest organicznym związkiem chemicznym z grupy nienasyconych alkoholi polihydroksylowych oraz przeciwutleniaczem stosowany do żywności. Niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania ludzi i niektórych zwierząt.

E331 cytryniany sodu jest to związek syntetyczny, otrzymywany w reakcji kwasu cytrynowego z wodorotlenkiem, węglanem lub wodorowęglanem sodu. Uważany za nieszkodliwy w zastosowaniach spożywczych.

E500i węglan sodu związek syntetyczny otrzymywany jest metodą Sovaya z węglanu wapnia i soli kamiennej. Duże dawki tych związków mogą być przyczyną krwawienia żołądkowo-jelitowego, wymiotów i biegunek, w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do wyczerpania oddechowego, szoku i śmierci. Przy bezpośrednim kontakcie ze skórą, może wystąpić reakcja alergiczna w postaci wysypki.

  • Substancję przeciwzbrylające – ograniczają tendencję produktu do zlepiania się:

E504i węglan magnezu jest to związek syntetyczny, Spożyty w nadmiarze może spowodować bóle brzucha i biegunki.

E341i fosforan monowapniowy jest to związek naturalny, otrzymywany z występującego w przyrodzie minerału – fosforytu. Przy bezpośrednim kontakcie może spowodować podrażnienia skóry (bąble, zaczerwienienie) oraz oczu.

  • Substancje przeciwpieniące – ograniczają lub zapobiegają powstaniu piany:

E900 dimetylopolisiloksan jest zalecana ostrożność przy stosowaniu tej substancji, może wywołać nudności, biegunkę.

  • Substancje wypełniające – zwiększają objętość produktu, nie podwyższając przy tym wartości energetycznej:

E421 mannitol związek syntetyczny, otrzymywany poprzez uwodornienie fruktozy uzyskiwanej ze skrobi lub sacharozy. Szczególnie powinny go unikać osoby z cukrzycą oraz dzieci, kobiety ciężarne i karmiące piersią. Może podrażniać żołądek, być przyczyną anafilaksji i pogarszać pracę nerek. Spożyty w nadmiarze powoduje także mdłości, wymioty i biegunki. Można go znaleźć w produktach niskokalorycznych, czekoladach, lizakach, gumach do żucia, w sosach, musztardach, likierach, mrożonych rybach i owocach morza.

E967 ksylitol wykorzystywany w produktach spożywczych w małych dawkach, uznawany za nieszkodliwy. ADI 0-15 mg/kg masy ciała. Nie zaleca się podawania dzieciom. W dużych ilościach może wywoływać biegunki, wzdęcia.

  • Emulgatory – umożliwiają utrzymanie jednorodnej mieszaniny dwóch substancji takich jak olej i woda:

E322 lecytyny jest to związek naturalny, otrzymywany z żółtek jaj kurzych, rzepaku lub nasion soi. Uznawane za nieszkodliwe w zastosowaniach spożywczych. Powinny unikać jej osoby uczulone na soję.

E407 karagen to naturalna substancja polisacharydowa powstająca z czerwonych alg morskich. Niebezpieczna dla zdrowia, spożyta w nadmiarze może spowodować wzdęcia. Podczas badań, u zwierząt wykazano rakotwórczy wpływ tego związku, natomiast u ludzi może wywoływać owrzodzenia jelit.

E471 mono i diglicerydy są to związki syntetyczne, wytwarzane z glicerolu i naturalnych kwasów tłuszczowych, głównie pochodzenia roślinnego, również zwierzęcego. Są bezpieczne dla zdrowia człowieka.

  • Sole emulgujące – wprowadzają jednorodne rozłożenie tłuszczów i innych składników:

E509 chlorek wapnia jest to związek syntetyczny, powstały jako produkt uboczny w trakcie produkcji węglanu sodu metodą Solvaya. Jest bezpieczny dla zdrowia człowieka, lecz większe dawki mogą podrażnić błony śluzowe i wywołać dolegliwości żołądkowe. Zanotowano także zaburzenia rytmu serca.

E452ii polifosforan potasu związek syntetyczny, otrzymywany w wyniku ogrzewania, a następnie schłodzenia odpowiednich ortofosforanów. Jest bezpieczny dla zdrowia człowieka.

  • Substancje wiążące – utrzymują jędrność, współdziałają z substancjami w tworzeniu żelu:

E526 wodorotlenek wapnia jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez gaszenie wapna palonego wodą. W postaci skoncentrowanej i przy bezpośrednim kontakcie jest toksyczny i niebezpieczny, jednak w małych dawkach, jako dodatek do produktów spożywczych, uznawany jest za nieszkodliwy.

  • Wzmacniacze smaku – wzmacniają smak lub zapach środków spożywczych:

E620 kwas glutaminowy zalecana jest ostrożność przy spożyciu tej substancji. Nadmiar jego spożycia może wywoływać bóle głowy i problemy neurologiczne.

E627 guanylan disodowy w nadmiernych ilościach może powodować bóle głowy, zaparcia. Unikać go powinny osoby z dną moczanową, kamieniami nerkowymi oraz uczulone na aspirynę. Niedozwolony w żywności dla noworodków i dzieci.

E634 5′-rybonukleotydy wapnia wykorzystywany głównie w produkcji chipsów oraz gotowych wypieków owocowych. Nadaje produktom intensywny aromat oraz smak. Regularne spożywanie w dużych ilościach przyczynia się do rozwoju astmy.

  • Substancje pianotwórcze – umożliwiają powstanie fazy gazowej w środkach spożywczych w płynie lub w postaci stałej:

E941 azot jest bezpieczny dla zdrowia człowieka, wykorzystywany przy zamrażaniu i pakowaniu żywności w próżni; do napowietrzania żywności.

E948 tlen naturalna substancja, wykorzystywany do pakowania i transportowania różnego rodzaju żywności.

E1505 cytrynian trietylowy Substancja uznawana za nieszkodliwą, jednak u osób wrażliwych na glutaminian sodu także ten związek może wywoływać reakcje ustroju. Badania pokazują, że cytryniany mogą zafałszować wyniki badań krwi.

  • Substancje żelujące – nadają konsystencję poprzez tworzenie żelu:

E406 agar jest to substancja naturalna, otrzymywana z krasnorostów, może wywołać reakcje alergiczne lub wzdęcia.

E407 karagen to naturalna substancja polisacharydowa powstająca z czerwonych alg morskich. Niebezpieczna dla zdrowia, spożyta w nadmiarze może spowodować wzdęcia. Podczas badań, u zwierząt wykazano rakotwórczy wpływ tego związku, natomiast u ludzi może wywoływać owrzodzenia jelit.

E415 guma ksantanowa jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez fermentację węglowodanów przez bakterie Xsanthomonas campestris. Bezpieczny dla zdrowia człowieka.

  • Substancje glazurujące – tworzą warstwę ochronną na powierzchni produktu oraz nadają jej błyszczący wygląd:

E414 guma arabska jest to substancja naturalna, Zestalona wydzielina drzew Acacia senegal, która jest rozpuszczana w wodzie dla oczyszczenia, a następnie suszona i mielona. Może wywołać duszności i astmę, katar, wysypkę lub pokrzywkę. Objawy te powoduje głównie bezpośredni kontakt z substancją, a nie jej spożycie.

E412 guma guar jest to substancja naturalna, pozyskiwana z nasion rośliny Cyamopsis tetragonolobus L. Spożycie małych dawek nie powoduje żadnych dolegliwości, jednak nadmiar może być przyczyną wzdęć.

E901 wosk pszczeli biały i żółty jest bezpieczny dla zdrowia człowieka, Sporadycznie może wywoływać reakcje alergiczne, może podrażniać żołądek, wywoływać kontaktowe zapalenie skóry.

  • Substancje utrzymujące wilgoć – zapobiegają wysychaniu żywności poprzez przeciwdziałanie wpływom atmosferycznym:

E340i fosforan monopotasowy jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez reakcję potasu lub związków potasu z kwasem fosforowym. Stosowany głównie do nawozów sztucznych.

E422 glicerol jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez hydrolizę tłuszczów roślinnych i zwierzęcych. Generalnie bezpieczny, chociaż może obniżać koncentrację i negatywnie wpływać na jasność umysłu. Długotrwale spożywany w nadmiarze może doprowadzić do zaburzeń płodności i pracy serca.

  • Skrobie modyfikowane

E1412 fosforan diskrobiowy zalecana jest ostrożność w spożyciu tej substancji, nie jest jednak do końca wiadomym czy substancja ta jest bezpieczna, zwłaszcza dla niemowląt. Stosowana jest do produkcji lodów, pizzy, dressingów, marynat, owoców konserwowych, owocowych nadzień do ciast, jogurtów.

E1422 acetylowany adypiniandiskrobiowy zalecana jest ostrożność w spożyciu tej substancji, nie jest jednak do końca wiadomym czy substancja jest bezpieczna, zwłaszcza dla niemowląt. Stosowana jest do produkcji lodów, pizzy, dressingów, marynat, owoców konserwowych, owocowych nadzień do ciast, jogurtów.

  • Gazy do pakowania – gazy wprowadzane do pojemnika przed umieszczeniem produktu:

E290 dwutlenek węgla jest bezpieczny dla zdrowia człowieka. Jest to związek syntetyczny, otrzymywany pod czas spalania węglowodanów. W dużych ilościach może wywoływać bezpłodność oraz działać teratogenie i toksycznie.

E941 azot jest bezpieczny dla zdrowia człowieka, wykorzystywany przy zamrażaniu i pakowaniu żywności w próżni; do napowietrzania żywności.

  • Gazy nośne – gazy, które wypychają środek spożywczy z pojemnika:

E942 podtlenek azotu jest bezpieczny dla zdrowia człowieka, wykorzystywany jest w produktach spożywczych w formie spray’u jak bita śmietana w aerozolu, desery w aerozolu.

  • Substancje spulchniające – substancje uwalniające gaz, a tym samym zwiększające objętość ciasta:

E500 ii wodorowęglan sodu związek syntetyczny, otrzymywany jest metodą Sovaya z węglanu wapnia i soli kamiennej. Duże dawki tych związków mogą być przyczyną krwawienia żołądkowo-jelitowego, wymiotów i biegunek, a w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do wyczerpania oddechowego, szoku i śmierci. Przy bezpośrednim kontakcie ze skórą, może wystąpić reakcja alergiczna w postaci wysypki.

E451 trifosforany jest to związek syntetyczny, otrzymywany w wyniku ogrzewania fosforanu disodowego z fosforanem sodowym. Jest bezpieczny dla zdrowia, choć Fosforany wykazują powinowactwo do wapnia, a wiążąc się z nim, wpływają na zmniejszenie gęstości kości i mogą zwiększyć ryzyko osteoporozy.

E336 i winian monopotasowy jest to związek syntetyczny, otrzymany poprzez reakcję kwasy winowego z winianem sodowo-potasowym oraz siarczanem potasu. Jest bezpieczny dla zdrowia człowieka, lecz u osób wrażliwych może wywoływać obrzęk i podnieść ciśnienie krwi, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do niewydolności serca. Uważać na niego powinny osoby, u których stwierdzono niewydolność nerek lub wątroby.

  • Sekwestranty

E509 chlorek wapnia jest to związek syntetyczny, powstały jako produkt uboczny w trakcie produkcji węglanu sodu metodą Solvaya. Jest bezpieczny dla zdrowia człowieka, lecz większe dawki mogą podrażnić błony śluzowe i wywołać dolegliwości żołądkowe. Zanotowano także zaburzenia rytmu serca.

E574 kwas glukonowy jest to związek syntetyczny, otrzymywany w procesie fermentacji. Uznany za nieszkodliwy w żywności. Występuje naturalnie w owocach, miodzie i winie.

 

  • Stabilizatory – umożliwiają utrzymanie właściwości fizyczno-chemicznych środków spożywczych:

E407 karagen to naturalna substancja polisacharydowa powstająca z czerwonych alg morskich. Niebezpieczna dla zdrowia, spożyta w nadmiarze może spowodować wzdęcia. Podczas badań, u zwierząt wykazano rakotwórczy wpływ tego związku, natomiast u ludzi może wywoływać owrzodzenia jelit.

E339 ii fosforan monosodowy jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez reakcję sodu lub związków sodu. Może niszczyć zęby i być przyczyną utraty wapnia z kości, a przy bezpośrednim kontakcie może spowodować podrażnienia skóry.

E330 kwas cytrynowy jest uważany za substancję nieszkodliwą, a tylko w bardzo dużych dawkach, które nie są stosowane w żywności, może powodować zaburzenia w przyswajaniu wapnia, nasilać objawy opryszczki. Jest to związek syntetyczny, otrzymywany poprzez fermentację dwucukru. Nie powinien być spożywany przez osoby wrażliwe na glutaminian sodu.

  • Substancje zagęszczające – zwiększają lepkość produktów:

E414 guma arabska jest to substancja naturalna, Zestalona wydzielina drzew Acacia senegal, która jest rozpuszczana w wodzie dla oczyszczenia, a następnie suszona i mielona. Może wywołać duszności i astmę, katar, wysypkę lub pokrzywkę. Objawy te powoduje głównie bezpośredni kontakt z substancją, a nie jej spożycie.

E410 mączka chleba świętojańskiego(guma karobowa) to zmielone na proszek nasiona, które znajdują się w strąkach szarańczyna strąkowego. Odznacza się lekko karmelowym aromatem, przypominającym kakao. Mączkę chleba świętojańskiego wykorzystuje się w produkcji wyrobów, takich jak, m.in.: polewy, lukier, lody, mleko modyfikowane dla niemowląt, fermentowane produkty śmietanowe i ich substytuty zawierające żywe kultury bakterii, owoce i warzywa suszone, jadalne kasztany w zalewie, słodzony przecier z kasztanów, dżemy, galaretki, marmolady.

  • Środki do przetwarzania mąki – substancje dodawane do mąki lub ciasta w celu poprawy ich właściwości wypiekowych:

E516 siarczan wapnia jest to związek naturalny, pozyskiwany ze złóż mineralnych występujących w przyrodzie. Powinny go unikać osobą cierpiące na zaparcia. Według badań, jest bezpieczny dla zdrowia człowieka.

E920 L-cysteina ma postać proszku lub kryształów w barwie białej. Jest otrzymywana w wyniku procesu hydrolizy, do której wykorzystuje się pióra oraz ludzkie włosy. Występuje ona w środowisku naturalnym w postaci cysteiny między innymi w mięsie indyczym, wieprzowym, kurczaku, serze twarogowym, serze ricotta, czosnku, cebuli, brokułach. Uznana jest za substancję, która jest nieszkodliwa dla zdrowia człowieka.

E300 kwas askorbinowy jest organicznym związkiem chemicznym z grupy nienasyconych alkoholi polihydroksylowych oraz przeciwutleniaczem stosowany do żywności. Niezbędnym do funkcjonowania ludzi i niektórych zwierząt.

Substancje dodatkowe mają wyznaczone ADI, czyli dopuszczalne dzienne pobranie, co oznacza ilość, która może być pobrana ze wszystkich źródeł przez całe życie bez spowodowania ryzyka zagrożenia utraty zdrowia. ADI jest wyrażone w mg na kg masy ciała człowieka na dzień. ADI nie jest wyznaczone raz na zawsze a w przypadku pojawienia się nowych informacji o oddziaływaniu danej substancji ponownie ocenia się jej bezpieczeństwo dla zdrowia człowieka. Choć przyjmuje się, że substancje dodatkowe dodawane do żywności są bezpieczne dla zdrowia człowieka to pojawiają się badania na temat zbyt dużego spożycia niektórych z nich tj. fosforanów, co prowadzi do nadmiaru fosforu w diecie, a nadmiar fosforu wpływa niekorzystnie na przyswajanie wapnia i prowadzi do jego bilansu ujemnego.

SUBSTANCJE DODATKOWE, NA KTÓRE SZCZEGÓLNIE POWINNIŚMY UWAŻAĆ

  • Substancje słodzące – sacharyna i aspartam mogą wpływać rakotwórczo na organizm człowieka (aspartam zwiększa ryzyko zachorowań na guzy mózgu).  Osoby chore na fenyloketonurię nie mogą spożywać aspartamu ze względu na fenyloalaninę powstającą w procesie trawienia tego związku.
  • Barwniki – badania wykazały, że mogą one oddziaływać na zmianę zachowań u dzieci ponieważ powodują nadmierną aktywność przy czym ograniczają możliwość skupienia się. Do takich barwników zaliczają się:

E104 żółcień chinolinowa barwi na żółto powoduje alergie i stany zapalne skóry, powoduje nadpobudliwość i problem ze skupieniem uwagi u dzieci. Można ją znaleźć w galaretkach, napojach alkoholowych winopodobnych, składnikach otoczki leków.

E110 żółcień pomarańczowa można ją znaleźć w żelkach, galaretkach, lizakach, zupach w proszku, lekach, kosmetykach do koloryzacji. Powoduje pokrzywkę, alergie guzy nerek, bóle brzucha, niestrawność, przekrwienie błony śluzowej nosa (tendencje do krwawień z nosa), nadpobudliwość. Stosowanie jej zostało zabronione w niektórych krajach, nie powinna być spożywana przez dzieci.

E124, pąs 4R czerwień koszenilowa to syntetyczny barwnik azowy. Związki azowe rozpadają się na związki rakotwórcze. Wpływa negatywnie na pamięć i koncentracje, wywołuje nadpobudliwość psycho-ruchową. Można ją znaleźć w lodach, napojach, jogurtach, barwi się nią ciasta, wyroby mięsne, sosy, słodycze.

E122 azorubina (karmoizyna) to barwnik, który rozpuszcza się w wodzie jako sól sodowa, po rozpuszczeniu daje kolor niebiesko-czerwony można znaleźć go w budyniach, napojach, wyrobach cukierniczych i piekarniczych. Zakazany w niektórych krajach.

E129 czerwień Allura (używana jako sól sodowa, wapniowa, potasowa) to barwnik czerwony używany do produkcji cukierków lub do barwienia wyrobów mięsnych. W połączniu z benzoesanem sodu wywołuje nadpobudliwość psycho-ruchową u dzieci. Nasila duszności u chorych na astmę oraz u osób uczulonych na salicylany.

E102 tartrazyna należy również do barwników czerwonych rozpuszcza się w wodzie jako sól sodowa po rozpuszczeniu daje kolor niebiesko-czerwony dodawany jest do lodów, tanich napojów, wyrobów piekarniczych, galaretek w proszku, dżemów i wyrobów owocowych, sztucznego miodu, musztardy. Jest zakazany w niektórych rajach. Nasila duszności u chorych na astmę, może powodować dychawicę, pokrzywkę, depresję, zapalenie skóry, bezsenność. Produkty, które zawierają ten związek nie powinny być stosowane przez dzieci gdyż może powodować nadpobudliwość psycho-ruchową, problemy z pamięcią i koncentracją.

SUBSTANCJE DODATKOWE POWODUJĄCE REAKCJE ALERGICZNE

  • Barwniki azowe – tartrazyna (E102), amarant (E123), żółcień pomarańczowa (E110)
  • Substancje konserwujące – kwas benzoesowy i jego sole (E210-213)
  • Wzmacniacze smaku – glutaminian sodu (E627)

Wyżej wymienione substancje powodują takie objawy jak pokrzywka, zaostrzenie zmian w atopowym zapaleniu skóry, napady duszności.

Źródło: Hanna Kunachowicz, Irena Nadolna, Beata Przygoda, Beata Sińska,  Halina Turlejska ”Zasady żywienia. Planowanie i ocena.”, vitalia.pl ”dodatki spożywcze”.

Posted by Ola

Udostępnij!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przewiń do góry
Translate »